پرشین خودرو | عاقبت نسیه‌فروشی خودروسازان

چاپ

۰۰:۳۲ | ۱۳۹۶/۰۷/۰۳

باشگاه مشتریان کرمان موتور

فروش اعتباری، سرمایه در گردش خودروسازان را هدف می‌گیرد؛

پرشین خودرو: فروش اعتباری (قسطی و چکی) و بازی با «نرخ سود تسهیلات» در شرایطی در طول این سال‌ها به یکی از ابزارهای اصلی ارائه‌کنندگان خودرو در ایران برای تحریک تقاضا، مبدل شده که به باور عده ای صاحبنظران، این شیوه پیامدهای منفی و زیان باری برای آنها به‌خصوص خودروسازان دارد.

به نوشته پرشین خودرو، در طول چند سال قبلی و به دلایل مختلف از نمونه گسترش شدید هزینه خودروها (چه تولیدات داخلی و چه وارداتی‌ها) و به علاوه از طرف دیگر کاهش قدرت خرید عمومی و با این وجود در دورانی نیز به‌دلیل نزول تیراژ، بخش قابل‌توجهی از خریداران داخلی برای خرید خودرو به سخت خوردند. شرایط به گونه ای پیش رفت که ارائه‌کنندگان خودرو نیز دیگر نمی‌توانستند با فراغ بال و بدون توجه به تسهیلات و شیوه‌های دلنشین، تولیدات خود را به فروش برسانند، از آنجاییکه بسیاری از خریداران توان خرید نقدی را نداشتند.
با این وجود، هم خودروسازان و هم وارد‌کنندگان گام‌های بلندی به سوی فروش اعتباری برداشته و به نحوی مجبور شدند از منابع مالی خود در راستای تحریک مارکت بهره ببرند. به‌عبارت بهتر، ارائه‌کنندگان خودرو بیش از قبل به سوی فروش چکی و اقساطی رفته و عده ای از تولیدات خود را در ازای دریافت ودیعه و با توجه به اقساط کوتاه یا بلندمدت، به خریداران فروختند. این شیوه هم اینک نیز به نوعی یکی از روشهای اصلی خودروسازان برای تحریک تقاضا و فروش تولیدات استفاده می‌شود، تا جایی که کمتر خودروساز و وارد‌کننده‌ای را می‌توان یافت که ترفند فروش اعتباری را به کار نبسته باشد. نگاهی به اوضاع فروش ارائه‌کنندگان خودرو در کشور نشان می‌دهد آنها به دلیل بازی با نرخ سود دریافتی از خریداران، بخشی از تولیدات خود را به فروش می‌رسانند؛ به نحوی که در مواردی حتی نرخ سود صفر درصد نیز لحاظ شده است. در این اوضاع با ذکر چند مثال، می‌توان به روشنی نشان داد که ارائه‌کنندگان خودرو تا چه حد به این شیوه (فروش اعتباری) وابسته و آن را در راستای تحریک هرچه بیشتر تقاضا استفاده‌اند.
مثال اول به یکی از خودروسازان داخلی مرتبط می‌شود. بر اساس معلومات موجود در سایت فروش گروه خودروسازی سایپا، این کمپانی برای فروش نمونه ساینا، تسهیلاتی ۱۲ میلیون تومانی را مقرر کرده و این تسهیلات را با سه نرخ سود دارای اختلاف در دست خریداران قرار می‌دهد. با این شرایط، خریداران قادر اند تسهیلات موردنظر را در سه چک سه ماهه تسویه کنند، که در این اوضاع سودی از آنها دریافت نخواهد شد. این در شرایطی است که اگر خریداران خواهان بازپرداخت تسهیلات ۱۲ میلیونی تومانی در بازه زمانی ۱۵ ماهه و در شکل سه چک پنج ماهه باشند، ملزم به پرداخت ۱۲ درصد سود خواهند بود.
در شیوه سوم نیز که تسهیلات موردنظر در چهار چک شش ماهه شش ماهه تسویه می‌شود، سود ۱۶ درصدی برای خریداران مقرر کرده شده است. مرور این سه شیوه نشان می‌دهد خودروسازان به دلیل بازی با مدت لحظه بازپرداخت تسهیلات، اوضاع متفاوتی را برای خریداران لحاظ کرده‌اند، به نحوی که هرچه این لحظه کوتاه‌تر باشد، سود تسهیلات کمتر و حتی صفر خواهد بود و هرچه لحظه بیشتر باشد، سود موردنظر بالاتر است.
مثال بعدی با اینحال به یکی از خودروسازان بخش خصوصی مرتبط می‌شود که برای عده ای تولیدات خود، شیوه فروش اعتباری را مقرر کرده است. در اوضاع فروشی که کمپانی کرمان موتور برای نمونه هیوندایی سوناتا مقرر کرده، خریداران قادر اند با پیش پرداختی ۸۰ میلیون تومانی و با بهره برداری از تسهیلات حدودا ۱۲۰ میلیون تومانی، صاحب هیوندای سوناتا شوند که با این وجود این شیوه سودی بین ۵/ four تا ۵/ ۱۵ میلیون تومان را در پی دارد. با این شرایط، اگر خریدار بخواهد تسهیلات موردنظر را طی ۱۲ ماه بازپرداخت کند، حدود چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان سود باید پرداخت کند و این در شرایطی است که پرداخت ۲۴ ماهه اقساط، سودی ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی را در پی دارد.
با اینحال مجموعه هم به وارد‌کنندگان رسمی خودرو بزنیم و ببینیم آنها چگونه از شیوه فروش اعتباری در راستای تحریک تقاضا و فروش کالا سود برده‌اند. آن طور که در سایت فروش آرین موتور آمده، این کمپانی تولیدات خود را با دو شیوه بدون سود و با سود، ارائه می‌کند. در این بین و در شیوه بدون سود، خریداران قادر اند میتسوبیشی اوتلندر را با تسهیلاتی ۹۵ میلیون تومانی تهیه کنند، به نحوی که این مبلغ باید طی ۱۸ ماه تسویه شود. این در شرایطی است که خریداران قادر اند تسهیلات ۹۵ میلیون تومانی را در بازه زمانی ۲۴ ماهه و با اقساط کمتر تسویه کنند، با این اختلاف که نرخ سودی ۱۴ درصدی گریبان آنها را می‌گیرد.
در کل با توجه مثال‌های گفته شده، واضح می‌شود که ارائه‌کنندگان خودرو، نرخ سود دریافتی از خریداران بابت تسهیلات پرداختی را به‌صورت متغیر و با استناد به لحظه بازپرداخت درنظر می‌گیرند. جذابیت این شیوه برای خریداران (چه خریداران خودروهای داخلی و چه خریداران تولیدات وارداتی) از آن جهت است که آنها با ودیعه‌ای نسبتا اندک (با استناد به هزینه خودرو موردنظر)، موفق به خرید خودرو شده و مابقی مبلغ را با سود یا بدون سود، به‌صورت قسطی پرداخت می‌کنند.
عوارض منفی فروش اقساطی خودرو
با اینحال بهره برداری از شیوه اعتباری به وسیله ارائه‌کنندگان خودرو، با اینکه توانسته تقاضا را تحریک و در عده ای دوران‌های حساس، فروش آنها را تضمین کند، ولی باید گفت خالی از ضرر و زیان نیز نیست و پیامدهای منفی ویژه خود را به‌دنبال داشته و دارد. در حالت کلی، معنای فروش اعتباری این است که ارائه‌کنندگان خودرو، از منابع داخلی خود برای فروش تولیدات استفاده کرده و طبعا از تسهیلات خارجی (مانند وام خودرو) سود‌ای نمی‌برند. این مسئله به‌طور مستقیم روی سرمایه در گردش (دارایی جاری منهای بدهی‌ها) اثر منفی قرار داده و آن را کاهش می‌دهد. از اینرو با اینکه فروش اعتباری توانسته در این سال‌ها ضامن فروش تولیدات خودروسازان و وارد‌کنندگان کشور باشد، ولی باید گفت منابع مالی داخلی و سرمایه در گردش آنها را مستقیما مورد هدف قرار داده است.
به‌صورت ساده می‌توان گفت ارائه‌کنندگان خودرو عملا جنس نسیه در دست خریداران قرار داده‌اند و برای بازگشت سرمایه خود باید چند ماه و یا چند سال انتظار بکشند. این در شرایطی است که به باور عده ای صاحبنظران، بیشترین ضرر را از این موضوع، خودروسازان داخلی متحمل شده‌اند و وارد‌کنندگان آسیب کمتری دیده‌اند. با این شرایط، صاحبنظران بر این باورند که اگر خودروسازان تا جاییکه شرایط اجازه میدهد شیوه‌های بهتر و کم هزینه‌تر را برای تحریک تقاضا و فروش تولیدات خود در نظر بگیرند، سرمایه در گردش آنها کمتر در معرض هشدار و استهلاک قرار خواهد گرفت.
درباره این مثال، یکی از صاحبنظران زمینه مالی با اشاره به اپیدمی شدن شیوه فروش اعتباری بین ارائه‌کنندگان خودروی کشور بیان می کند: وقتی اسم فروش اعتباری به میان می‌آید، معنایش این است که تقاضای خودروسازان به سخت خورده و آنها به‌دنبال تحریک خریداران از ناحیه فروش اقساطی و بازی با نرخ سود هستند. وی می‌افزاید: به هر حال خودرو به نوعی کالایی که نگهداری آن محیط فراوانی را می‌طلبد و از این جهت با محدودیت انبار شدن مواجه است، باید به هر شیوه ممکن روانه مارکت شود و از اینرو نگاه خودروسازان و وارد‌کنندگان به شیوه فروش اعتباری، طبیعی به ذهن خطور میکند.
این کارشناس با بیان اینکه فروش اعتباری، عوارض منفی ویژه خود را به‌دنبال دارد، تاکید می‌کند: این عوارض، بیشتر گریبان خودروسازان را خواهد گرفت، از آنجاییکه آنها مجبورند به جای منابع خارجی، از منابع داخلی تسهیلات به خریداران بدهند و با این وجود سرمایه در گردش آنها رو به نزول خواهد رفت. وی ادامه می‌دهد: تحت این شرایط، خودروسازان عملا در نقش بانک ظاهر شده و به خریداران بابت خرید خودرو، اعتبار و تسهیلات، آن هم از محل سرمایه در گردش خود داده‌اند؛ نتیجه چنین رویکردی این می‌شود که اولا خودروسازان باید ماه‌ها یا سال‌ها انتظار بازگشت سرمایه خود را بکشند و ثانیا در راستای جبران سرمایه‌ای که صرف تسهیلات فروش کرده‌اند، به دریافت وام‌های گران از بانک‌ها و به علاوه از طرف دیگر ارائه اوراق هم کاری روی بیاورند.
این کارشناس با اینحال با بیان اینکه می‌توان از شیوه‌های جانشین برای فروش اعتباری استفاده کرد، بیان می کند: جایگزینی خودروهای فرسوده یک راه حل استاندارد برای تضمین فروش است که به وسیله خودروسازان بزرگ دنیا نیز استفاده می‌شود، با اینحال در ایران مدت‌ها است خودروسازان داخلی با آن غریبه شده‌اند. وی می‌افزاید: تنها یکی از خودروسازان داخلی، سال قبلی حدود سه هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از منابع داخلی خود را صرف فروش اعتباری کرده است، حال آنکه اگر می‌موفق شد ۱۵۰ هزار خودرو فرسوده را جانشین کند، الزامی به صرف این هزینه نداشت. به گفته این کارشناس زمینه مالی، درست است که دولت نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در اجرای قانون اسقاط و جایگزنی فرسوده‌ها دارد، ولی باید گفت خودروسازان نیز باید به‌دنبال عمل درآمدن آن باشند تا با بهره برداری از ظرفیت‌های قانون موردنظر، بخش قابل‌توجهی از فروش خود را تضمین کرده و درگیر فروش اقساطی نشوند.

جهان اقتصاد

منبع

دسته‌بندی‌ها: دسته‌بندی نشده

برچسب‌ها: