نکات فنی خودرو / اصول ابتدایی روانکاری موتور

اصول ابتدایی روانکاری موتور

موتور مهمترین جزء یک ماشین است که به روغنکاری نیاز دارد. شکل ۱ قسمت‌هایی از موتور را که باید روغنکاری شوند نشان می‌دهد. سری‌ی مکانیسم سوپاپ‌ برای باز و بسته کردن سوپاپ‌ها، سری پیستون-رینگ در داخل سیلندر، یاتاقان‌ها و محورها در بوش‌ها، قطعات اصلی میل لنگ، میل سوپاپ، محور پمپ روغن و … از قطعاتی هستند که به روغنکاری نیاز دارند.

automotive lubrication (www.lubescience.com)

شکل ۱: قسمت‌هایی از موتور که باید روانکاری شوند

عدم روغنکاری موتور دلیل می‌شود تا بین قطعات فلزی موجود در موتور که با فاصله های کم درمقایسه با یکدیگر قرار گرفته‌اند، رابطه مستقیم فلز با فلز بوجود آمده و خوردگی و سایش قطعات اتفاق بیافتد. روغن به روش یک لایه‌ی نازک بین این قطعات قرار گرفته و مانع سایش آنها می‌شود. در حقیقت یکی از وظایف روغن موتور راحت کردن حرکت‌ نسبی قطعات روی یکدیگر است. با اینحال غیر از روانکاری، روغن موتور وظایف دیگری نیز بر عهده دارد که برخی از آنها عبارتند از:
• خنک کردن قطعات و دفع حرارت موتور
روغن حرارت ناشی از رفتار احتراق و اصطکاک ناشی از حرکت قطعات موتور را به خود جذب کرده و در کارتر و به علاوه از طرف دیگر خنک کننده روغن حرارت از روغن گرفته می شود.
• آب‌بندی فاصله‌ی بین رینگ‌های پیستون و بدنه‌ی سیلندر و دیگر فواصل قطعات جهت جلوگیری از خروج گازها لحظه رفتار تراکم و به علاوه از طرف دیگر جلوگیری از کاهش کشش و قدرت موتور
• دفع ذرات سایش و آلاینده ها
روغن بایستی ذرات ریز دوده، گرد و خاک و دیگر مواد خارجی، ذرات ناشی از سایش قطعات را در خود معلق نگه داشته و مانع از چسبیدن آنها به یکدیگر شده و به داخل کارتر و فیلتر هدایت کند. به علاوه از طرف دیگر وظیفه‌ی معلق نگه داشتن آبهای ساخته شده در لحظه احتراق نیز به عهده‌ی روغن است.
جلوگیری از زنگ زدگی قطعات فلزی
• کاهش قدرت ضربه وارده به یاتاقانها و دیگر قطعات موتور جهت گسترش عمر مفید موتور و با این وجود کاهش سر و صدا
در لحظه‌ی انفجار مخلوط سوخت و هوا به دلیل فشارهای لحظه‌ای موجود در محفظه‌ی احتراق، فشار بسیار فراوانی به‌صورت ناگهانی بر یاتاقان‌ها، سطح پیستون و رینگ‌های آن وارد می‌شود. روغن این ضربه‌ی ناگهانی را مهار کرده و از رابطه سطوح با یکدیگر جلوگیری می‌کند.

خواص روغن‌موتور
با استناد به وظایف ذکرشده برای روغن موتور، یک روغن موتور با کیفیت خوب باید حاوی خصوصیت‌های پایین باشد:
• باید گرانروی خوب داشته باشد و رفتار روانکاری را به خوبی انجام دهد، یعنی دلیل تسهیل حرکت نسبی قطعات متحرک موتور شود.
• باید با انتقال سریع حرارت بتواند یاتاقان‌ها و دیگر قسمت‌های موتور را خنک کند.
• می بایست از جهت شیمیایی و حرارتی پایدار باشد، یعنی با گسترش حرارت شروع به اکسید‌شدن و با این وجود تولید اسید و لجن نکند.
• باید به‌طور پیوسته و در همه‌ی شرایط ( در سرما و گرما) به اندازه‌ی کافی روان باشد و توانایی پمپ‌شدن داشته باشد تا به سادگی و با سرعت به همه‌ی نقاط موتور برسد.
• می بایست از سطوح فلزی موتور در مقابل زنگ‌زدگی، خوردگی شیمیایی، فرسایش و سائیدگی تا جاییکه شرایط اجازه میدهد جلوگیری کند.
• باید موتور را تمیز نگه داشته و توانایی معلق نگه‌داشتن آلودگی‌هایی که امکان دارد از سوخت و یا جاهای دیگر وارد روغن شده باشند را داشته باشد و تشکیل رسوبات را به حداقل برساند.
• باید ظاهری یکنواخت داشته باشد و عاری از هرگونه ذرات خارجی و بخصوص آب باشد.
روغن پایه فارغ از همه چیز نمی‌تواند این خصوصیت‌ها را داشته باشد. از اینرو برای وجود چنین خواصی از افزودنی استفاده می شود. در بین کلیه‌ی روانکارها، روغن موتور یکی از روغن‌هایی است که بیشترین میزان مواد افزودنی را مختص خود کرده است.

منبع

دسته‌بندی‌ها: دانستنی های خودرو

برچسب‌ها: ,,,,,,,,,,,,,,